Log in

Από τα Greek statistics στις γερμανικές αλχημείες…

Γνωρίζαμε τι σημαίνει σκιώδης κυβέρνηση και σκιώδης υπουργός και χαρτοφυλάκιο. Όμως, για σκιώδη προϋπολογισμό δεν είχαμε ξανακούσει. Όμως, η ύφεση κάνει τις χώρες και τα οικονομικά τους επιτελεία… δημιουργικούς, ακόμη δε, και τους τυπολάτρες Γερμανούς, οι οποίοι τώρα που έχουν βρεθεί με την πλάτη στον τοίχο δεν διστάζουν να επιδοθούν σε… αλχημείες.

Γράφει η: 

Ο λόγος αφορά το σχέδιο που επεξεργάζεται η γερμανική κυβέρνηση, ώστε να ενισχύσει σημαντικά τις δημόσιες δαπάνες και επενδύσεις, παρακάμπτοντας τους δημοσιονομικούς κανόνες που έχει η ίδια θέσει, αλλά χωρίς να τους παραβιάζει ευθέως. Και εξηγώ:

Η γερμανική οικονομία βρίσκεται σε δυσχερή θέση, με την εξαγωγική της μηχανή να έχει πληγεί από τους εμπορικούς πολέμους. Είναι δε, πολύ πιθανό να διολισθήσει σε επίπεδα ύφεσης μέσα στους τελευταίους μήνες του έτους. Το Βερολίνο βλέποντας τα χειρότερα έχει ξεκινήσει εδώ και μήνες να συζητά την ανάγκη λήψης μέτρων για την τόνωση της οικονομίας και της αγοράς, όμως για να γίνει αυτό ο καλύτερος και πιο εύλογος τρόπος είναι να ρίξει χρήμα σε δαπάνες και επενδύσεις.  

Το πρόβλημα της κυβέρνησης είναι ότι τα χέρια της είναι δεμένα από την αρχή του ισοσκελισμένου προϋπολογισμού, το επονομαζόμενο «Schwarze Null», το οποίο αποτελεί νόμο του κράτους και τηρείται ευλαβικά τα τελευταία χρόνια. Για το λόγο αυτό ουκ ολίγες φωνές από το ευρύτερο πολιτικό σύστημα, την αγορά και το επιχειρηματικό κατεστημένο άρχισαν να μιλούν για την ανάγκη αναθεώρησης ή εγκατάλειψης του Schwarze Null. Ανάμεσα τους και οι Σοσιαλδημοκράτες, ήτοι οι κυβερνητικοί εταίροι της κυρίας Μέρκελ.

Επισήμως, η κυβέρνηση και το υπουργείο Οικονομικών (διά του Όλαφ Σολτς) επιμένει ότι παραμένει δεσμευμένη στην αρχή των ισοσκελισμένων προϋπολογισμών. Όμως, η συζήτηση ζεστάθηκε ιδιαίτερα τις τελευταίες ημέρες, καθώς στο τραπέζι των κυβερνητικών εταίρων βρίσκεται υπό συζήτηση η δρομολόγηση ενός μέγκα-πακέτου πράσινης ανάπτυξης, που υποτίθεται ότι θα αλλάξει ριζικά τη στάση της χώρας απέναντι στην κλιματική αλλαγή, ενώ παράλληλα θα δώσει το έναυσμα για σημαντικές πράσινες επενδύσεις στον επιχειρηματικό και βιομηχανικό τομέα. Το πακέτο, που λέγεται ότι θα κυμανθεί στα 30 δισ. ευρώ, αναμένεται να ανακοινωθεί πριν τα τέλη του μηνός, εν όψει και της Συνόδου του ΟΗΕ για το Κλίμα, στη Νέα Υόρκη.

Μια από τις ιδέες για τη χρηματοδότηση του πακέτου είναι η έκδοση στοχευμένων πράσινων ομολόγων. Όμως, αυτό, όπως και όποιες άλλες επενδύσεις και πρωτοβουλίες συζητούνται για την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης, «σκοντάφτουν» στην ανάγκη τήρησης της δημοσιονομικής πειθαρχίας και της αρχής του ισοσκελισμένου προϋπολογισμού.

Δημοσίευμα του Reuters έβαλε «φωτιά» στο σκηνικό αποκαλύπτοντας τη βασική ιδέα του σχεδίου που επεξεργάζονται οι αρχές, ώστε να έχουν… και την πίτα ολόκληρη και τον σκύλο χορτάτο. Δηλαδή να ρίξουν χρήματα σε επενδύσεις, αλλά να μην παραβιάσουν και να μην αναγκαστούν να ανοίξουν στη Βουλή τη δύσκολη πολιτικά συζήτηση της πιθανής αναθεώρησης του «Schwarze Null».

Σύμφωνα λοιπόν με αυτό το… δημιουργικό σχέδιο  σκέφτονται την κατάρτιση ενός «σκιώδους προϋπολογισμού». Για το σκοπό αυτό θα δημιουργηθούν νέα, ανεξάρτητα όργανα (ας πούμε Ταμεία), τα οποία θα αναλάβουν τη ροή των νέων επενδύσεων και την ευθύνη για το νέο χρέος που θα προκύψει, έτσι ώστε το χρέος να εμφανίζεται στα βιβλία τους και όχι στον κρατικό προϋπολογισμό. Με τον τρόπο αυτό δεν θα υπόκεινται στους αυστηρούς δημοσιονομικούς κανόνες του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού, αλλά στους πιο… ευέλικτους κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας της Ε.Ε.

Προφανώς οι αναλυτές αδημονούν να περάσουν από… κόσκινο τη γερμανική επινόηση και να εξετάσουν όλες τις πρακτικές και νομικές λεπτομέρειες του σχεδίου, όταν αυτό επιβεβαιωθεί και δημοσιευτεί. Όμως, σε πρώτη φάση η αγορά ενθουσιάστηκε, διότι θα πάρει τα λεφτά που χρειάζεται, χωρίς να ανησυχεί μήπως δημιουργηθεί πολιτικό πρόβλημα στην κυβέρνηση Μέρκελ.

Βεβαίως, το γεγονός ότι δε θα αποτελεί νομικά παραβίαση της δημοσιονομικής πειθαρχίας και της θεσμοθετημένης αρχής των ισοσκελισμένων προϋπολογισμών, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα είναι πρακτικά μια ωραιότατη… κωλοτούμπα από την περίφημη γερμανική εμμονή στη δημοσιονομική πειθαρχία και λιτότητα. Για την οποία –μην ξεχνιόμαστε- μας… έπρηξαν τα προηγούμενα χρόνια.

Έχει ο καιρός γυρίσματα…