Log in

Η αβάσταχτη ελαφρότητα του… αντισυστημικού

Αντισυστημικός: αυτός που εναντιώνεται σε κάποιο σύστημα, συνηθέστερα πολιτικό, κοινωνικό, οικονομικό, αλλά και εμπορικό, θρησκευτικό, εκπαιδευτικό, καλλιτεχνικό κ.λπ. Σημείωση: ο όρος προϋποθέτει αμφισβήτηση υφιστάμενου συστήματος.

Γράφει η: 

Θέλησα να αναζητήσω την ετυμολογία της λέξης αντισυστημικός, όταν συνειδητοποίησα πόσο συχνά έχουμε φτάσει να την χρησιμοποιούμε, όλοι οι δημοσιογράφοι, όταν αναφερόμαστε στα νέα(!) φιλόδοξα φυντάνια που έχουν κάνει την εμφάνιση τους στο διεθνές πολιτικό σκηνικό, με στόχο να εξωθήσουν τους παλαιάς κοπής πολιτικούς. Η διάθεση, άλλωστε, του κόσμου για αλλαγή, για ανανέωση είναι σαφής παντού, εξ ου και στις εκλογικές αναμετρήσεις βλέπουμε την μείωση των ποσοστών των παραδοσιακών κομμάτων εξουσίας και την ενδυνάμωση των «μικρών», είτε της Αριστεράς είτε της (άκρας) Δεξιάς.

Για παράδειγμα, την ερχόμενη Κυριακή, στο πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών στη Γαλλία βλέπουμε ότι τα δύο θεωρούμενα φαβορί για τις δύο πρώτες θέσεις που δίνουν και το εισιτήριο για τον δεύτερο και καθοριστικό γύρο της 7ης Μαίου είναι η Μαρίν Λεπέν και ο Εμανουέλ Μακρόν. Δύο μονομάχοι που ο εγχώριος και διεθνής Τύπος έχει σπεύσει να χαρακτηρίσει ως «αντισυστημικούς», κυρίως επειδή δεν στηρίζονται και δεν εκπροσωπούν κάποια από τις παραδοσιακές δυνάμεις εξουσίας. Όμως, πόσο αντισυστημικοί είναι πραγματικά, με την ακριβή ετυμολογία του όρου; Πόσο έτοιμοι είναι να αμφισβητήσουν το υφιστάμενο πολιτικό και οικονομικό σύστημα;

Η κυρία Λεπέν ηγείται ενός κόμματος, του Εθνικού Μετώπου, που κατάφερε να μετατρέψει από κόμμα-παρία σε υπολογίσιμη πολιτική δύναμη, όπως φάνηκε από τις ευρωεκλογές και τις δημοτικές εκλογές. Και ενδεχομένως οι ιδέες της για την οικονομία, τις δαπάνες και τη φορολογία δεν είναι αρεστές σε πολλούς βιομήχανους και πλουσίους που έχει υποσχεθεί να υπερφορολογήσει. Όμως, αυτό δεν την καθιστά απαραιτήτως αντισυστημική, ούτε βέβαια ένα… παιδί του λαού.

Η οικογένεια Λεπέν, έστω και κινούμενη στον ακροδεξιό χώρο, συνιστά ένα αναμφισβήτητο πολιτικό τζάκι και αριθμεί μια αξιοσημείωτη περιουσία κυρίως στον χώρο των ακινήτων. Ο Ζαν Μαρί Λεπέν θεωρείται από τους πλουσιότερους Γάλλους πολιτικούς, ενώ έρευνες για τη δική της περιουσία (με στοιχεία 2016) την έχουν υπολογίσει γύρω στα 280 εκατ. δολάρια, κυρίως σε ακίνητα. Pas mal!

Βεβαίως, οι ιδέες της για την Ευρώπη σίγουρα θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν αντισυστημικές και επικίνδυνες για το status quo, εφόσον περιλαμβάνουν στο μενού και ένα πιθανό Frexit. Όμως, αυτό προϋποθέτει ότι, εφόσον εκλεγεί, θα τις εφαρμόσει, κάτι που πολλοί αμφισβητούν. Ήδη τις τελευταίες εβδομάδες η πανέξυπνη κυρία Λεπέν, αντιλαμβανόμενη ότι στο σημείο αυτό βρίσκεται η αχίλλειος πτέρνα της, όχι μόνο κατέβασε αισθητά τους τόνους, αλλά εστίασε στην ανάγκη ευρύτερης αλλαγής και ανανέωσης της Ευρώπης. Άποψη που στην ουσία βρίσκει ελάχιστους πολέμιους στο γαλλικό κοινό, το οποίο ούτως ή άλλως δεν συμφωνεί με την κατεύθυνση που έχει πάρει η Ε.Ε., την αποδυνάμωση της και δη, την γερμανοποίηση της.

Το… αντί να φύγουμε, ας τους αλλάξουμε κι ας αλλάξουμε τη σχέση μαζί τους, συνιστά «αμφισβήτηση του υφιστάμενου συστήματος». Όμως, στη σημερινή Ευρώπη, όχι μόνο οι Γάλλοι, αλλά οι περισσότεροι πολίτες, τείνουν να θεωρούν ότι το υπάρχον σύστημα πάσχει και χρίζει ανανέωσης, με τρόπο που να έρθει πιο κοντά στα θέλω και τις ανάγκες τους.

Και πάμε στον περίφημο κύριο Μακρόν, τον οποίο ξαφνικά όλη η Ευρώπη (μεταξύ των οποίων και το Βερολίνο) βλέπει ως τον άνθρωπο που θα τη… σώσει από την Μαρίν Λεπέν. Το γεγονός αυτό από μόνο του είναι αρκετό για να πονηρέψει κάποιον για το πόσο αντισυμβατικός και αντισυστημικός είναι, αληθινά, ο κύριος Μακρόν. Κατεβαίνει, βέβαια, ως ανεξάρτητος, επειδή πολύ απλά ο μηχανισμός των Σοσιαλιστών δεν τον «έπαιξε» για προεδρικό μονομάχο και ο ίδιος ήταν υπερβολικά βιαστικός και φιλόδοξος για να περιμένει το επόμενο τρένο. Όμως, το γεγονός ότι δεν υποστηρίζεται από ένα ισχυρό κομματικό μηχανισμό, δεν σημαίνει ότι έχει το σύστημα εναντίον του.

Γόνος εύπορης οικογένειας, με σπουδές στο φυτώριο των Γάλλων πολιτικών, τη Σχολή Δημόσιας Διοίκησης ΕΝΑ, και καριέρα στη τράπεζα Rothschild, ο 39χρονος Μακρόν ήταν μέχρι το περασμένο καλοκαίρι υπουργός Οικονομικών. Και ένα από τα κυριότερα «επιτεύγματα» του ήταν ο νόμος Μακρόν, η πιο σκληρή εργασιακή μεταρρύθμιση των τελευταίων ετών στη Γαλλία, για την οποία γινόταν κακός χαμός από διαδηλώσεις των συνδικάτων επί μήνες και η οποία επικυρώθηκε με ειδικό προεδρικό διάταγμα, διότι κατέστη αδύνατον να περάσει από τη Βουλή.

Πόσο αντισυστημικός μπορεί να θεωρηθεί ο πολιτικός που αποδόμησε το 35ωρο, αποδυνάμωσε τα συνδικάτα, διευκόλυνε τις απολύσεις και απελευθέρωσε τη λειτουργία των καταστημάτων τις Κυριακές; Ο επιχειρηματικός κόσμος, τουλάχιστον, σίγουρα δεν τον θεωρεί εχθρό του, αν λάβουμε υπόψη ότι τον στηρίζει. Κατάφερε, ωστόσο, να πείσει πολλούς Γάλλους ότι είναι μια νέα και διαφορετική πρόταση, που αξίζει να στηρίξει. Αν αυτοί θα είναι τελικά αρκετοί για να του χαρίσουν τα κλειδιά του Ελιζέ, θα το μάθουμε σύντομα. Αλλά μην μας πουλά και… αντισυστημικό κουτόχορτο.