Log in

Τρίτη (και φαρμακερή) κάλπη;

Ανεβαίνει ο προεκλογικός πυρετός στην Ισπανία, καθώς η κρίσιμη δημόσια τοποθέτηση του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ, σήμερα, μετά το έκτακτο υπουργικό συμβούλιο αναμένεται πιθανότατα να φέρει προκήρυξη πρόωρων εκλογών.

Γράφει η: 

Η πολιτική κατάσταση στην Ισπανία βρισκόταν ούτως ή άλλως σε αδιέξοδο, καθώς η κυβέρνηση μειοψηφίας των Σοσιαλιστών, με την ανοχή των Podemos, ήταν βέβαιο ότι δεν θα μπορούσε να αντέξει για πολύ.

Η κυβέρνηση σχηματίστηκε μετά την αποπομπή του Μαριάνο Ραχόι, το περασμένο καλοκαίρι, με στόχο να κερδίσει χρόνο, να προετοιμάσει ομαλά τη χώρα για μια νέα εκλογική αναμέτρηση και ταυτόχρονα να δώσει τη δυνατότητα στις δυνάμεις του ευρύτερου αριστερού χώρου να δείξουν ότι μπορούν να κάνουν τη διαφορά σε σχέση με τη συντηρητική κυβέρνηση Ραχόι και τη σκληρή οικονομική πολιτική που είχε ακολουθήσει.

Πραγματικά, μέσα στους οκτώ περίπου μήνες διακυβέρνησης του, ο Σάντσεθ ακολούθησε πιο κοινωνική πολιτική (π.χ. με αύξηση του κατώτερου μισθού), αλλά και πιο μετριοπαθή πολιτική σε κρίσιμα ζητήματα, όπως το Καταλανικό.

Σε κάθε περίπτωση η άμμος στην κλεψύδρα φαίνεται ότι εξαντλήθηκε. Η απόρριψη του προϋπολογισμού έφερε πιο κοντά τη διάλυση της κυβέρνησης και την προσφυγή σε πρόωρη κάλπη. Ωστόσο, ειδικά η αξιωματική αντιπολίτευση του Λαϊκού Κόμματος, που κυβερνούσε μέχρι πέρυσι τη χώρα, δεν είναι... ενθουσιασμένη με την προοπτική αυτή, παρά το γεγονός ότι «έσπρωξε» τις εξελίξεις με τη στάση της.

Ο λόγος είναι απλός: Οι δημοσκοπήσεις, εφόσον επιβεβαιωθούν, παραπέμπουν σε περαιτέρω αποδυνάμωση των παραδοσιακών κομμάτων εξουσίας, αλλά κι ενδυνάμωση νέων παικτών που έκαναν την εμφάνιση τους στον ορίζοντα.

Ειδικά το τελευταίο πηγαίνει στο ακροδεξιό κόμμα Vox, που έχει ενισχυθεί σημαντικά και οδεύει προς την είσοδο του στη Βουλή, κάτι που σημαίνει την επιστροφή της ακροδεξιάς στα έδρανα για πρώτη φορά από την εποχή της χούντας του Φράνκο.

Παράλληλα, ιδιαίτερα ενισχυμένοι είναι οι μετριοπαθείς κεντροδεξιοί Πολίτες (Ciudadanos), που έχουν «κλέψει» μεγάλο μέρος της δεξιάς πίτας, γεγονός για το οποίο το Λαϊκό Κόμμα εύλογα δυσφορεί.

Στο αντίθετο άκρο, οι Σοσιαλιστές κρατούν σχετικά τις δυνάμεις τους, αν και βέβαια μακριά από τα υψηλά ποσοστά του παρελθόντος, όμως οι εταίροι τους Podemos συρρικνώνονται. Αυτό σημαίνει ότι, όπως και στην τωρινή βουλή, δεν συγκεντρώνουν μαζί αρκετές έδρες για μια κυβέρνηση πλειοψηφίας.

Η εξέλιξη αυτή θα δώσει στη δυνατότητα στο Λαϊκό Κόμμα να διεκδικήσει την επιστροφή του στην εξουσία, όμως αυτή τη φορά με πολύ διαφορετικούς όρους. Για αυτοδυναμία, βεβαίως, ούτε λόγος. Οπότε πιθανότερος εταίρος είναι οι Πολίτες, μόνο που ούτε αυτοί οι δύο, μαζί, φαίνεται να συγκεντρώνουν αρκετές έδρες για το σχηματισμό κυβέρνησης.

Τι σημαίνει αυτό; Πως τα «κουκιά» βγαίνουν, μόνο αν στη δεξιά παρέα τους προστεθεί και το Vox, σε μια επανάληψη της τριμερούς συμμαχίας που έχουν ήδη δημιουργήσει προ μηνών στην τοπική κυβέρνηση της Ανδαλουσίας.

Το τελευταίο, βέβαια, δεν είναι κάτι που ουδείς επιθυμεί πραγματικά. Η συστημική Δεξιά έχει κάθε λόγο να ανησυχεί για το πώς θα κυλήσει ένας τέτοιος γάμος, τι θα σημάνει για τη χώρα, αλλά και την ίδια την εικόνα του. Αν και το θετικό είναι πως, η δημοσιότητα που έχουν πάρει τα σενάρια αυτά, μπορεί τελικά να επηρεάσουν το τελικό αποτέλεσμα της κάλπης.

Ειδικά οι Σοσιαλιστές είναι βέβαιο ότι, στα πλαίσια μιας προεκλογικής καμπάνιας, θα προσπαθήσουν να τονίσουν στο έπακρο το φόβητρο της επιστροφής της ακροδεξιάς στην εξουσία. Αυτό θα συσπειρώσει τους ψηφοφόρους τους και θα θορυβήσει τους κεντρώους.

Σε μια χώρα που οι μνήμες της χούντας δεν είναι τόσο μακρινές, ούτε τα δεκάδες χιλιάδες θύματα που κόστισε, η τακτική αυτή μπορεί να αποδώσει καρπούς. Όμως, οι Ισπανοί, όπως και οι περισσότεροι νοτιοευρωπαίοι είναι κουρασμένοι και απηυδυσμένοι από την πολύχρονη κρίση, τη διαφθορά και την αναποτελεσματικότητα των μεγάλων κομμάτων, οπότε δεν είναι βέβαιο πως θα αντιδράσουν τελικά στην κάλπη. Και μάλιστα στην τρίτη κατά σειρά κάλπη, μέσα σε λιγότερο από τέσσερα χρόνια.

Οι δύο προηγούμενες εκλογές δεν ανέδειξαν ούτε σταθερή κυβέρνηση, ούτε έδωσαν λύσεις. Αντιθέτως επιδείνωσαν την πολιτική αστάθεια και την πολυδιάσπαση, επιτρέποντας στο Vox να περάσει στο προσκήνιο. Το γεγονός πως, ούτε και μια νέα κάλπη μοιάζει ικανή να επαναφέρει τη σταθερότητα, εντείνει από μόνο του τον εκνευρισμό της ισπανικής κοινωνίας.