Log in

Ο σουλτάνος και το μπαϊράκι των χαμηλών επιτοκίων

Πολύ καιρό είχε καθίσει στα... αυγά του ο σουλτάνος, αφήνοντας την τουρκική κεντρική τράπεζα να κάνει τη δουλειά της και οι διεθνείς επενδυτές είχαν ελπίσει πως μπορεί, επιτέλους, να έχει βάλει μυαλό. Όμως, φευ!

Γράφει η: 

Όχι βεβαίως πως εμάς, εδώ στην Ελλάδα, μας κάνει εντύπωση. Τον έχουμε μάθει τον Ερντογάν και τα τερτίπια του, από την καλή και κυρίως την ανάποδη, οπότε γνωρίζουμε καλά πως η μεγαλομανία του και το υπερτροφικό του «εγώ» είναι αδύνατον να περιοριστεί. Ο σουλτάνος δεν υπακούει στη λογική ούτε προσαρμόζεται στις νόρμες και στην επίμαχη περίπτωση της νομισματικής πολιτικής επιμένει, ντε και καλά, στη δική του, ανορθόδοξη θεωρία πως τα υψηλά επιτόκια ανεβάζουν τον πληθωρισμό (καταστρέφοντας βέβαια ταυτόχρονα και την ανάπτυξη).

Τι και αν μεσολάβησε μια... ωραιότατη νομισματική κρίση το 2019 και μια οικονομική κρίση με κραχ της τουρκικής λίρας φέτος. Ο σουλτάνος το... χαβά του!

Τον περασμένο Νοέμβριο σε μια παροδική –όπως αποδείχτηκε- αναλαμπή, o Ερντογάν έδειξε να υποκύπτει στην πίεση των αγορών αποδεχόμενος την συνθηκολόγηση του. Έτσι, προχώρησε στην αντικατάσταση του διοικητή της κεντρικής τράπεζας διορίζοντας τον έμπειρο και σεβαστό στις αγορές Νατσί Αγκμπάλ και δη, επιτρέποντας του την ελευθερία κινήσεων που όφειλε να απολαμβάνει η κεντρική τράπεζα.

Πραγματικά, ο Αγκμπάλ, γνωρίζοντας καλά τι απαιτούν οι επενδυτές και οι ξένοι θεσμικοί, προχώρησε ταχύτατα σε δύο γενναίες αυξήσεις τον επιτοκίων, το Νοέμβριο και το Δεκέμβριο, τις μεγαλύτερες εδώ και δύο χρόνια. Συνολικά μέσα σε δύο μήνες τα επιτόκια αυξήθηκαν κατά 675 μονάδες βάσης, φτάνοντας το 17%.

Οι κινήσεις αυτές είχαν άμεσο θετικό αποτέλεσμα στην αγορά. Η τουρκική λίρα που πήγαινε από αρνητικό ρεκόρ σε αρνητικό ρεκόρ πήρε ανάσες, ανακτώντας μέρος του χαμένου εδάφους και οι ξένοι θεσμικοί επέστρεψαν στο τουρκικό χρηματιστήριο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, μέσα στους δύο αυτούς μήνες, οι εισροές ξένων κεφαλαίων σε τουρκικές μετοχές αυξήθηκαν κατά 1,4 δισ. δολάρια και σε ομόλογα στα 2,5 δισ. δολάρια. Βέβαια τα ποσά αυτά δεν μπορούσαν να καλύψουν τα 13 δισ. δολάρια που οι ξένοι απέσυραν από την τουρκική αγορά τους προηγούμενους δέκα μήνες, όμως το βασικό είναι πως το κλίμα φαίνεται να είχε αλλάξει. Μάλιστα, με την ελπίδα πως η πανδημία θα καταλαγιάσει μέσα στη χρονιά, οι προβλέψεις για την πορεία της τουρκικής οικονομίας έμοιαζαν πιο ευοίωνες.
Όμως, είπαμε. Ερντογάν είναι αυτός. Δεν κρατιέται και δεν περιορίζεται σε «καλούπια». Έτσι, μετά από δίμηνη σιωπή από το... πίσω κάθισμα και με τον Αγκμπάλ στο τιμόνι να χαράσσει τη δική του νομισματική πολιτική, δεν μπόρεσε να αντέξει άλλο. Σε ομιλία του, την περασμένη εβδομάδα, ξεσπάθωσε και πάλι για τη μείωση των επιτοκίων επαναλαμβάνοντας τις γνωστές του... αρλούμπες για το πώς η πολιτική των αυξημένων επιτοκίων ανεβάζει τον πληθωρισμό.

Το τι ακολούθησε, ήταν αναμενόμενο. Η λίρα έκανε βουτιά, το χρηματιστήριο «έκατσε» και τους επενδυτές τους... έζωσαν τα φίδια πως για τον Αγκμπάλ ο δίμηνος μήνας του μέλιτος είχε τελειώσει. Οπότε περίμεναν με αδημονία να δουν τι θα γίνει στην επόμενη συνεδρίαση της κεντρικής τράπεζας.

Η συνεδρίαση, λοιπόν, έγινε χθες και ολοκληρώθηκε με το συμβούλιο να διατηρεί αμετάβλητα τα επιτόκια στο 17%. Κι αυτό παρά το γεγονός πως οι εκτιμήσεις έκαναν λόγο για νέα μικρή μείωση, γύρω στο 16,75%, δεδομένου και πως ο πληθωρισμός επιμένει, με το δείκτη να καταγράφει νέο άλμα στο 14,6% το Δεκέμβριο από το 14% του Νοεμβρίου.

Βεβαίως, η επιτροπή νομισματικής πολιτικής έστειλε μήνυμα διατήρησης της σφικτής νομισματικής πολιτικής για παρατεταμένη περίοδο. Όμως, αυτό δεν σημαίνει πολλά, ούτε καθησύχασε τους επενδυτές που έχουν ακόμη υπόψη τους τον... εξάψαλμο του Ερντογάν προ ημερών. Άλλωστε, ο σουλτάνος δεν εξέφρασε τις επιφυλάξεις του προσωπικά προς τον διοικητή της κεντρικής τράπεζας, όπως θα μπορούσε να κάνει, αν ήθελε να μην δημιουργήσει εντυπώσεις, αλλά αντιθέτως επέλεξε εσκεμμένα να το κάνει δημοσίως.

Η προοπτική ενός επικίνδυνου «deja vu», με τον Ερντογάν να κοντράρει δημοσίως την κεντρική τράπεζα και τον διοικητή της επειδή θέλει να γίνεται το... δικό του, επανέφερε ένα κλίμα νευρικότητας στην αγορά. Άλλωστε, αυτό το έργο οι επενδυτές το έχουν ξαναδεί και μάλιστα δύο φορές, με τον «αποκεφαλισμό» και των δύο προηγούμενων διοικητών για τον ίδιο ακριβώς λόγο.

Η επανάληψη ενός τέτοιου αποσταθεροποιητικού σκηνικού, με τη λίρα και την τουρκική οικονομία να παραμένουν ευάλωτες, προφανώς δεν έχει καμία λογική. Αλλά ποιος μπορεί να τολμήσει να το πει και να το εξηγήσει στον Ερντογάν;